ATIK YÖNETİMİ YÖNETMELİĞİ

Atık Yönetimi Yönetmeliği 02.04.2015 tarih ve 29314 sayı ile Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Çevre Mevzuatı kapsamında yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği, Avrupa Birliği (AB) mevzuatlarına uyum çerçevesinde 19.11.2008 tarihli ve 2008/98/AT sayılı atık hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi, 3/5/2000 tarihli ve 2000/532/AT sayılı atık listesi oluşturulması hakkında Komisyon Kararı dikkate alınarak hazırlanmıştır. Genel esasları itibarıyle Atık Yönetimi Yönetmeliği’nin amacı;

1-Atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması,
2-Atık oluşumunun azaltılması, atıkların yeniden kullanımı, geri dönüşümü, geri kazanımı gibi yollar ile doğal kaynak kullanımının azaltılması ve atık yönetiminin sağlanması,
3-Çevre ve insan sağlığı açısından belirli ölçütlere, temel şart ve özelliklere sahip, bu Yönetmeliğin kapsamındaki ürünlerin üretimi ile piyasa gözetimi ve denetimi ile ilgili genel usul ve esasların belirlenmesidir.

Yönetmelik kapsamında bulunan ürünlerin çevreye ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde piyasaya arz edilmesi gerekmektedir. Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde genişletilmiş üretici sorumluluğu, yan ürün, yeniden kullanım yükümlülükleri getirilmiştir. Çevre Mevzuatı kapsamında ilk defa Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde yer alan bir kavram olarak Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu: ürünlerin piyasada serbest dolaşımından ödün vermeden kaynakların etkin kullanımı amacıyla onarım, yeniden kullanım, parçalama ve geri dönüştürme işlemleri de dahil olmak üzere hayat süreleri boyunca verimli kullanılmasını dikkate alan ve bu kullanımı kolaylaştıran tasarımı, üretimi ve satışı desteklemede kullanılacak yöntemlerden birinin kullanıldığı sorumluluğu, olarak tanımlanmıştır.

Atık Yönetimi Yönetmeliği gereğince miktarına bakılmaksızın tehlikeli atıkların toplanması, taşınması, ara depolanması, geri kazanımı, yeniden kullanılması, bertarafı ve prosesten kaynaklanan tehlikeli atıkların geçici depolanması faaliyetlerinde bulunanlar için faaliyetleri nedeniyle oluşacak bir kaza dolayısıyla üçüncü şahıslara verebilecekleri zararlara karşı “Tehlikeli Atık Malî Sorumluluk Sigortası” yaptırmak zorunluluğu getirilmiştir.

Yönetmeliğin Ek-4’ünde (M) işareti ile tanımlanan ve Ek-3/B’de belirtilen özellikleri içermediği iddia edilen atıkların Bakanlıkça (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) yetkilendirilmiş laboratuvarlarca yapılan analizlerle tehlikesiz olduğunu belgelemekle yükümlülüğü getirilmiştir. Atıkların tehlikelilik özelliklerinin belirlenmesi için yapılan analiz çalışmalarının sonuçları üretim prosesi, hammadde veya katkı maddelerinde bir değişiklik olmaması durumunda 5 yıl süre ile geçerlidir. Ancak, Bakanlığın gerekli gördüğü hallerde analiz çalışması yenilenir. Üretim prosesi, hammadde veya katkı maddelerinde bir değişiklik olması halinde ise analiz, değişiklikten itibaren 3 ay içerisinde yenilenme yükümlülüğü getirilmiştir.

Atık Yönetimi Yönetmeliği; Maden Kazılarından Kaynaklanan Atıklar, Sondaj Çamurları ve Diğer Sondaj Atıkları, Tarım, Bahçıvanlık, Su Ürünleri Üretimi, Ormancılık, Avcılık ve Balıkçılıktan Kaynaklanan Atıklar, Süt ürünleri endüstrisinden kaynaklanan atıklar, Unlu mamuller ve şekerleme endüstrisinden kaynaklanan atıklar, Alkollü ve alkolsüz içeceklerin (kahve, çay ve kakao hariç) üretiminden kaynaklanan atıklar, Ahşap Koruma Atıkları, Kağıt hamuru, kağıt ve kağıt karton üretim ve işlenmesinden kaynaklanan atıklar, Tekstil Endüstrisinden Kaynaklanan Atıklar, Petrol Rafinasyon Atıkları , İlaçların İmalat, Formülasyon, Tedarik ve Kullanımından (İFTK) Kaynaklanan Atıklar gibi atıkların yönetimi ile ilgili düzenlemeler içermektedir.

Belediyeler konusunda Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde “Belediye atıklarının hacminin azaltılması, kısmen enerji veya maddesel geri kazanımının sağlanması ve nihai bertarafı amacıyla çevre ile uyumlu fiziksel, kimyasal, biyolojik veya termal teknolojilerin kullanılması esastır.” ifadeleri yer almaktadır.

Atık Yönetimi Yönetmeliği tam metni: Atık Yönetimi Yönetmeliği

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca hazırlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği 02.04.2015 tarih ve 29314 sayı ile Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yürürlükten kaldırılan mevzuat:

Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan)
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (14.03/2005 tarihli ve 25755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan)
Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik (5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan) yürürlükten kaldırılmıştır.
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 1 yıl daha yürürlükte kalarak 02.04.2016 tarihinde yürürlükten kaldırılacaktır.

Çevre Mevzuatı kapsamında yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği, Avrupa Birliği (AB) mevzuatlarına uyum çerçevesinde 19.11.2008 tarihli ve 2008/98/AT sayılı atık hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi, 3/5/2000 tarihli ve 2000/532/AT sayılı atık listesi oluşturulması hakkında Komisyon Kararı dikkate alınarak hazırlanmıştır.

ATIK YÖNETİMİ
TEHLİKELİ ATIK ÜRETEN ENDÜSTRİYEL TESİSLERİN SORUMLULUKLARI
ULUSAL ATIK TAŞIMA FORMU (UATF)
KÜTLE DENGE SİSTEMİ (KDS) UYGULAMASI
ENDÜSTRİYEL ATIK YÖNETİM PLANI