Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklikle araçlara sonradan takılan ses ve görüntü sistemleri yasaklandı. Düzenleme, sürücü dikkatsizliğini önlemenin ötesinde kentsel gürültü kirliliğiyle mücadelede de kritik bir adım niteliği taşıyor. 1 Nisan 2026’dan itibaren 21.000 TL’ye varan cezalar uygulanacak.
Neden Sadece Trafik Güvenliği Meselesi Değil?
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, araçlara sonradan takılan ses sistemlerine yönelik cezaları açıkladığında kamuoyunun dikkati büyük ölçüde sürücü dikkatsizliği boyutuna yöneldi. Oysa düzenleme, Dünya Sağlık Örgütü’nün Avrupa’da hava kirliliğinden sonra ikinci büyük çevresel sağlık riski olarak tanımladığı gürültü kirliliğini de doğrudan hedef alıyor.
Araç gürültüsü yalnızca bir rahatsızlık kaynağı değil; uzun vadeli bir halk sağlığı sorunudur. DSÖ verilerine göre 65 desibelin üzerindeki trafik gürültüsüne kronik maruziyet; kalp-damar hastalıkları, uyku bozuklukları, çocuklarda bilişsel gelişim geriliği ve stres hormonu düzeylerinde artışla doğrudan ilişkilendirilmektedir. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi yoğun kentsel alanlarda, araçlara ve minibüslere sonradan takılan amfi ve hoparlör sistemleri, güvenli eşikleri düzenli olarak aşan yol kenarı gürültüsünün başlıca kaynaklarından biri hâline gelmiştir.
Kanun Neyi Yasaklıyor, Neye İzin Veriyor?
27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu değişikliği, fabrikadan gelen orijinal sistemler ile sonradan yapılan modifikasyonlar arasına net bir çizgi çekiyor.
Serbest olanlar:
- Fabrikadan araçla birlikte gelen orijinal ses ve navigasyon sistemleri
- Dışarıdaki kişileri rahatsız etmeyecek ses düzeyinde müzik dinlemek
- Üretici firma tarafından monte edilmiş ekran ve bilgi-eğlence sistemleri
Yasaklananlar:
- Araç satın alındıktan sonra takılan hoparlör, amfi veya subwoofer sistemleri
- Sürüş sırasında video oynatmak amacıyla kullanılan tablet veya fabrika dışı ekranlar
- Aracın orijinal ses düzeyini aşan her türlü ses modifikasyonu
- “APP plaka” olarak bilinen standart dışı plakalar
Ceza Tablosu
| İhlal | Ceza |
|---|---|
| Sonradan takılan hoparlör, amfi veya ekran sistemi | 21.000 TL |
| Başkalarını rahatsız edecek şekilde yüksek sesle müzik çalmak | 3.000 TL |
| Tescilsiz (plakasız) araç kullanmak | 46.000 TL |
| Hurda araç kullanmak | 46.000 TL |
Gürültü Kirliliği: Küresel ve Yerel Bir Kriz
Yapılan bu yasal düzenleme, kentsel gürültüyü daha sıkı biçimde düzenlemeye yönelik büyüyen uluslararası eğilimle de örtüşüyor.
Avrupa Çevre Ajansı’nın verilerine göre Avrupa’da 100 milyonun üzerinde insan, uzun vadeli zararlı karayolu trafik gürültüsüne maruz kalmaktadır. AB’nin Çevresel Gürültü Direktifi, üye devletleri büyük kentsel alanlar için gürültü haritaları ve eylem planları hazırlamakla yükümlü kılmaktadır. Kentsel planlama alanında bu model giderek daha fazla başvurulan bir referans noktası hâline gelmektedir.
Ülkemizde sorun, yüksek araç yoğunluğu ve ses modifikasyonuna ilişkin yerleşik gayri resmî kültür nedeniyle daha da derinleşmektedir. Özellikle ticari amaçlı kullanılan araçlara ve minibüslere sonradan takılan ses sistemleri, yakın mesafede 90 desibel veya daha yüksek gürültü düzeyleri üretebilmektedir. Bu değer, odyologların uzun süreli maruziyette işitme hasarının başladığını kabul ettiği 70 desibellik eşiğin oldukça üzerindedir.
İşitme kaybının ötesinde, Environmental Health Perspectives başta olmak üzere çeşitli bilimsel dergilerde yayımlanan araştırmalar, yoğun trafik gürültüsüne maruz kalan toplulukların hipertansiyon ve iskemik kalp hastalığı oranlarının belirgin biçimde daha yüksek olduğunu tutarlı bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu yük, gürültüden uzaklaşma olanağı daha kısıtlı olan ve yoğun yolların çevresinde yaşayan düşük gelirli kentsel mahallelerin üzerinde orantısız biçimde yoğunlaşmaktadır.
Sürücü Dikkatsizliği: Denklemin Diğer Yarısı
Kanunun çifte amacı — gürültü azaltma ve sürüş güvenliği — araç içi ses ve görüntü dikkat dağıtıcılarının trafik kazalarına önemli ölçüde katkıda bulunduğuna dair kanıtları yansıtıyor.
Avrupa Yol Güvenliği Gözlemevi, sürücü dikkatsizliğinin Avrupa genelindeki trafik kazalarının yüzde 10 ile 30’undan sorumlu olduğunu tahmin etmektedir. Fabrika dışı tablet tutucular ve gelişigüzel kurulmuş ekran düzenekleri özellikle sorunludur; bu sistemler nadiren sürücünün doğal görüş açısı içinde konumlandırılır ve yoldan uzakta geçirilen görsel odak süresini belirgin biçimde artırır.
Bakan Çiftçi, düzenlemenin gerekçesini şu sözlerle özetledi:
“Bunun bir maksadı var, bir mantığı var. O da sürücünün dikkatini dağıtmamak. Sürücünün bütün dikkatini yola vermesini sağlamak ve bu şekilde hem can güvenliğini hem de karşıdaki sürücülerin can ve mal güvenliğini sağlamak.”
— Mustafa Çiftçi, İçişleri Bakanı
1 Nisan 2026: Geçiş Süresi Bitiyor
Hem standart dışı plaka düzenlemesi hem de sonradan takılan ses ve görüntü sistemi yasağı için 1 Nisan 2026’ya kadar geçiş süresi tanındığı yetkililerce doğrulandı. Bu tarihten itibaren denetimler sıkılaştırılacak ve ihlal tespit edilen araç sürücüleri idari yaptırımla karşı karşıya kalacak.
Araçlarında sonradan takılmış sistem bulunan vatandaşların bu ekipmanları söktürerek araçlarını fabrika konfigürasyonuna döndürmeleri öneriliyor.
Değişiklik Kapsamındaki Diğer Düzenlemeler
Karayolları Trafik Kanunu değişikliği ses ve görüntü sistemlerinin çok ötesine geçmektedir. Yürürlüğe giren ek hükümler şunlardır:
- Elektronik ortamda tescil edilebilen araçlar, satış tarihinden itibaren 3 iş günü içinde tescil ettirilmek zorunda olacak
- Araç sahibinin vefatı hâlinde mirasçılar, 90 gün içinde tescil belgesi almak zorunda olacak
- Tescilsiz araç kullananlar ile hurda araç kullananlar 46.000 TL para cezasıyla karşılaşacak
- Otoyol trafik zabıtası, İçişleri Bakanı onayıyla genel zabıta görevi de üstlenebilecek
Araç Sahipleri Ne Yapmalı?
Aşağıdaki durumlardan herhangi biri araçta geçerliyse 1 Nisan 2026 öncesinde harekete geçmek gerekiyor:
- Araç satın alındıktan sonra takılmış hoparlör veya subwoofer
- Orijinal fabrika donanımına dahil olmayan amfi
- Video oynatmak amacıyla monte edilmiş tablet veya fabrika dışı ekran
- Üreticinin orijinal ses spesifikasyonundan açıkça farklılaşan herhangi bir ses sistemi
Ekipmanların yetkili servis aracılığıyla söktürülmesi ve aracın fabrika ses konfigürasyonuna döndürüldüğüne dair belge alınması, olası bir yol denetiminde önemli bir güvence sağlayacaktır.
Genel Tablo
Paris’ten Amsterdam’a, Barselona’dan Viyana’ya pek çok Avrupa kenti; düşük gürültü bölgeleri oluşturma, yol kenarı araç ses düzeyi denetimleri ve modifiye araçlara yönelik daha sıkı ses sınırı uygulamaları gibi tedbirleri hayata geçirmiştir. Yapılan bu yasal düzenleme, yol güvenliği mevzuatı ile çevresel gürültü politikasının giderek iç içe geçtiği bu küresel eğilimle örtüşmektedir: daha yüksek sesli araçlar aynı zamanda daha tehlikelidir; en yüksek gürültü yüküne katlananlar ise trafik riskine en çok maruz kalanlarla büyük ölçüde örtüşmektedir.
1 Nisan son tarihi, daha sessiz ve daha güvenli şehir sokaklarına giden yolda pratik bir başlangıç noktasıdır.
Kaynak: https://suvmodelleri.com/araclara-sonradan-takilan-ekran-ve-ses-sistemlerine-ceza/